كارگاه ماشينهاي حساس

 

تعمير و نگهداري بر پايه قابليت اطمينان (اطمينان محور

Saturday, October 08, 2005

 

نگرشي كاربردي بر :

تعمير و نگهداري  بر پايه قابليت اطمينان (اطمينان محور )

 

RELIABILITY  CENTERED MAINTENANCE = RCM

 

  مقدمه :

 

با پيشرفت تكنولوژي ، شيوه نگرش و مفهوم تعمير و نگهداري هم به كلي عوض شده است در حال حاضر خطوط توليد كارخانه و شركت ها زا چنان حساسيتي برخوردارند كه حتي چند لحظه توقف در كار آنها مي تواند ضررهاي هنگفت مالي را به بار آورد به اين دليل است كه لازم مي آيد قابليت اطمينان دستگاهها و مدت زماني كه مي توانند بدون بروز مشكل در خط توليد قرار  بگيرند بايدمرتب در حال افزايش باشد و سعي شود كمترين ميزان از سرويس خارج شدن پيش آيد . شيوه هاي گوناگوني براي اجراي اين كار ابداع شده است ولي يك نكته مسلم است هر شيوه اي ابتدا بايد با شرايط و مقتضيات محلي منطبق شوده و به اصطلاح بعد از آداپته كردن آن بر مبناي نياز هاي و امكانات موجود مورد استفاده قرار گيرد وگرنه كپي برداري از روشهاي غربي بدون توجه به شرايط بومي ، نتيجه اش همين مي شود كه ما شاهد آن هستيم !

متن زير اگر چه در اين زمينه نوشته شده است ولي فقط به بيان يك سري نكات كلي كه همگان بر آن واقف هستند پرداخته است و آنطور كه بايد و شايد وارد جزئيات نشده و عملياتي نيست فقط در حد يك برنامه كلي است .و اگر درخواست دوست ما نبود حتي ارزش ترجمه هم نداشت !

 اينگونه كلي گويي هاي مشكلي از ما حل نمي كند ضمن اينكه ما مشكل اساسي تري هم داريم و ان اينكه نيروي ماهر براي انجام اين كارها را ندارم مثلا فقط قرار است وضعيت دستگاه ؛ آنهم ماشين هاي حساس مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار بگيرد لازمه اين كار داشتن دانش و آگاهي لازم در زمينه مكانيك و ارتعاش و نظاير آن است ضمن اينكه  شخص آناليست بايد بر چگونگي كار دستگاه هم اشراف كامل  داشته باشد.

 شما اگر چنين آدامي را در سايت ما در  بند رامام پيدا كرديد لطفا به ما هم معرفي كنيد .  ما هنوز براي ابتدايي ترين كارهاي فني و مهندسي امان به اين  به اصطلاح مهندسان  هندي ها وابسته هستيم كه مدرك آنها در  حد كارداني ايران هم نيست !

 

 

RCM   روشي است كه در تعمير و نگهداري ابداع شده است تا با كاهش دفعات خرابي و بهبود عملكرد تجهيزات موجود در  واحد ؛  سبب افزايش قابليت استفاده از اين تاجهيزات و بهره وري واحد شود .

 

RCM در واقع  به همراه ساير روشهاي تعمير و نگهداري از قيبل :

تعميرات پيشگيرانه PM

 تعميرات پيش بينانه PdM

 تعميرات عادي ( يا همان تعمير و نگهداري واكنشي )

و روشهاي تعمير و نگهداري پيش فعال

بصورت توام و براي بالا بردن ضريب اطمينان استفاده از ماشين آلات و قطعاتي كه سالم كار كردن آنهاذ باعث بالا رفتن عمر كاري دستگاه مي شود و حداقل نياز به تعمير و نكهداري مي شود مورد استفاده قرار مي دهند .

هدف از اين روش ارائع عملكردهايي است كه با كمترين هزينه ممكن ؛ قابليت استفاده از دستگاه و تجهيزات  و قابليت اطمينان آنها را افزايش دهيم .

RCM نياز دارد كه تصميمات تعمير و نگهداري بر پايه نيازهاي تعميراتي انجام شود كه توجيه فني و اقتصادي داشته باشند . از اين جنبه و ديدگاه : مسيرهاي متعدد و فرآيندهاي زيادي  وجود دارد كه مي تواند منجر به اين هدف نهايي شود . اين مسئله خصوصا در مورد CM  واقعيت دارد كه عواقب از كار افتادن دستگاهها و خرابي هاي مي تواند فاجعه آميز باشد .

امروزه تجزيه و تحليل CM بخشي جدايي ناپذير از و گسترده د رتمامي شركت هاي بزرگ  شده و بهبود قطعات و دستگاهها را بعنوان هدف عمده در برنامه كاري خود دارند .

اجراي تحليل هاي شديد RCM بر پايه تحليل اثر خرابي و نوع آن FMEA قرار داشته و شامل احتمال خرابي محاسبه قابليت اطمينان دستگاه  قرار داده شده است .

RCM  روشي است مستمر براي بهبودئ سيستم هاي تعمير و نگهداري كه با نگرشي تازه به راهيردهاي تعمير و نگهداري  مي پردازد .

هر گونه انحراف و خارج شدن از حالت عادي  دستگاهها و تجهيرات را بايد با توجه به نوع عملكردي كه دارند و پارامترهايي كه بر اساس پايش دستگاه CM و تحليل كلي  وجود دارد مورد توجه قرار داد .

تيم تعميراتي بايد دستورالعملهايي رابراي برنامه هاي پيش فعالانه و  اصلاح گرانه  و تغييرات در برنامه هاي بازرسي  را مد نظر قرار دهد .

·   روشهاي متفاوت و جايگزين : هر گاه هيچ روش مناسبي براي حل مسئله وجود نداشته باشد توصيه مي شود كه از روشهاي متفاوت ديگري براي اين منظور استفاده شود . مثلا دستگاهها و تجهيزاتي را كه  بنا بر ضرورت هاي موجود كاري  ويا كمبود مواد نمي توان متوقف كرد شامل اين روش مي شوند .

·    ثبت تاريخچه :   تاريخچه اي از كارهايي كه بر روي دستگاه انجام گرفته است را مي توان در سيستم : CMMS   به همراه جزئيات مشكلاتي كه با آن مواجه شده ؛ كارهايي كه بر روي ان انجام گرفته ؛ موادي كه براي آن مصرف شده است و گزارشات  RCA و FMEA كه توسط گروه تعميراتي ارائه شده است .

·   شناسايي شاخص هاي كارهاي  كليدي : KEY PERFORMANCE INDICATORS     اين شاخص ها بايد به گونه اي موردشناسايي قرار گيرند كه بتوان تمركز اصلي را بر روي نكات عمده آن قرار داد . هر گاه معيارهاي PM ؛ CM ؛ و كارآيي كل تجهيز ؛ زمان متوسط بين خرابي ها ، هزينه تعمير و نگهداري و نرخ توليد محصول  موجود باشد مي توان شاخص كارهاي كليدي دستگاه را هم تعيين كرد .

·       تصحيح كردن :

·   اصلاح CMMS  : سيستم موجود يا ايمپكت به گونه اي مورد اصلاح قرار گرفته است كه بتواند نيازهاي RCM و مشخصات TPM  را بر آورده سازد از قبيل شرح جزئيات اساسي دستگاهها – مشخصات و عملكرد هايي كه بايد بطور كامل در سيستم ايمپكت مراعات شود .

·   اصلاح فهرست بررسي هاي MMS  : چك ليست هاي موجود بايد بطور مرتب  و بر اساس نيازها و آخرين اطلاعات تازه  و به روز شوند و با اضافه يا حذف كردن نكات معين ، امكان  دستيابي بهتر  به تجهيزات و بالا بردن عمر كاري آنان را فراهم نمائيد.

·   تغيير در برنامه ريزي : تيم كاري بايد بررسي هاي لازم را در حين كار انجام دهد تا تغيرات مورد نياز را مطابق با نيازهيا جيد برناتمه ريزي و تعميرات در برنامه ها اعمال نمايد .

·   تغيير در جدول زماني :  جدول رماني را بايد مورد مطالعه قرار داد تا هر گونه تغيير لازم را بر اساس تعميرات پيش فعالانه و به منظور بهبود قابليت اطمينان دستگاهها و بهينه سازي تعمير و نگهداري رد آن به عمل آورد .

·   مرور تغييرات چك ليست : لازم است يك چك ليست كامل و تمام عيار براي تمامي تجهيزات در حال كار و آنهايي كه در حالت آماده باشد ( standby )  مي باشند در واحد و بر اساس RCM   تهيه شود . نوبتكاران در هر نوبت كاري بايد هر گونه  مشكلي را كه پيش مي آيد فورا در اين ليست وارد كنند و نفرات تعمير و نگهداري را از از وجود ان آگاه نمايند تا اقدامات اصلاحي لازم را بعمل آورند .

 

به مرحله اجرا در آوردن :

·       اجراي روشهاي و تاكتيك هاي جديد تعمير و نگهداري در سايت :

1-  دادن توصيه هاي لازم به استفاده كنندگان از دستگاه بر اساس مطالعه شرايط موجود واحد و تجزيه و تحليل RCA  و FMEA .

2-   دادن تغييرات لازم  به منظور بهبود برنامه و جدول زماني تعمير و نگهداري .

3-   حصول اطمينان از منطبق بودن با استانداردهاي عملي تعمير و نگهداري .

4-   انجام نظارت بر كار و چگونگي كنترل كيفيت كارهايي كه توسط پيمانكاران انجام مي گيرد .

5-   ممانعت از انجام تعميرات غير لازم بر روي دستگاهها .

 

نظارت و اصلاح :

روند نظارت :

مرحله بازرسي و انطباق بايد توسط استفاده كنندگان مورد تائيد قرار بگيرد و گهگاه با بوجود آمدن تغييرات ، مي بايستي تصحيح هاي مورد نياز را كه ضرورت پيدا مي كنند در برنامه بوجود آورد .

استاندارد سازي :

·       اجراي تعمير و نگهداري استاندارد شده :

كل مجموعه تعمير و نگهداري مي بايست بطور كاملا واضح توسط تمامي اعضاي  تيم كاري فهميده و درك شود . اجراي تعمير و نگهداري به شيوه اي درست و مناسب ، هنگامي امكان پذير است كه هر يك از اعضاي تيم تعميراتي قادر باشند كه يك مشكل خاص را بدرستي درك كرده و در پي حل آن بر آيند . . تمامي دستورالعمل هاي تعميراتي ، برنامه ريزي ؛ جدول زمان بندي و تاريخچه تعميرايت هر دستگاه بايد از طريق CMMS هدايت شود . CMMS  موجود را هم بايد بر طبق نيازهاي بوجود امده  و بر طبق مشخصات RCMمورد اصلاح قرار داد . چون اساس CMMS  بر پايه پروژه   RCM   واحد بنا نهاده شده است .

معيار طول عمر دستگاه :

هنگاميكه انتخاب KPI مورد نظر انجام گرفت بايد معيار ها را هم تعيين كرد . اين كار از طريق سازماندهي اهداف و يا نقاط پيشرفتي كه در KPI و بعنوان ابزار ي برا ي تعمير  و نگهداري بهينه و بهبود شرايط آمده است بايد صورت گيرد . تعيين معيار مي تواند برگرفته از اهداف سازماني و يا هدفهايي كه در طي بررسي ها ي صورت گرفته در سازمانهاي مشابه بدست آمده است باشد . . تعيين معيار براي عمر كاري دستگاهها و MTBE مورد انتظاراز آنها را بايد بعنوان هدفي براي بهبود شيوه نظارت بر گزيد .

فوائد اجراي RCM رد شركت آب نيرو بر طبق روشهاي گفته شده در بالا بشرح زير است :

i     بهبود MTBF

Ii    در دسترس بودن تجهيزات

Iii    بالابردن قابليت اطمينان سيستم

 

چگونگي شروع با RCM

 براي شروع  با روش منظم RCM  در شركت آب نيرو ما بايستي مراحل زير را به اجرا در آوريم اين مراحل بايد مورد استفاده قرار بگيرند تا بطور كامل بتوانند استراژي تعمير و نگهداري را براي تجهيزات مهم و حياتي فراهم آورند خصوصا قابليت اطمينان و بهينه سازي آنها را بالا ببرند . دستورالعمل زير به منظور اجراي عملي RCM  خصوصا رد شركت  آب نيرو  تهيه شده است و تنها بر پايه مطالعات سيستم تعمير و نگهداري موجود نوشته شده است .

 

سازماندهي :

تشكيل تيم :

تيم اجرايي انجام RCM  بايد به شكلي تشكيل شود كه مشخص شود چه كسي مسئول اجراء ؛ تجزيه و تحليل و نظارت بر فعاليت هاي RCM  مي باشد . تيم بايد از افراد كارآمد و قابل كه توانايي لازم را  داشته باشند و از بين نفرات تعمير و نگهداري و بهره برداري و به شرح زير انتخاب شوند :

1-     متخصص مكانيك

2-     متخصص ماشينري

3-     متخصص بهره برداري

4-     كارگر از رشته هاي ذركر شده در بالا و از بهره برداري

 

 

 تحقيق و مطالعه :

·   تجزيه و تحليل بحراني : فهرستي از تجهيزات و دستگاههاي حساس ، ماشين آلات و سيستم ها با شرح جزئيات آنها و نوع كارشان را تهيه كرده و اينكه تا چه اندازه از اهميت و حساسيت برخوردار هستند و با چه مشكلاتي مواجه مي شوند و چگونه مي توان ار مشكلات را بر طرف كرد .

·   جمع آور مدارك و اسناد تمامي كتابچه هاي OEM ، نقشه ها و اسناد چگونگي كار دستگاهها و تعمير و نگهداري آنها ، تاريخچه دستگاه و گزارشات كاري بر روي دستگاته و ساير اطلاعات مربوط به ان را فراهم نموده و با توجه به طبق اهميت دستگاه آنها را دسته بندي كنيد .

·   مشكلات موجود : فهرستي از مشكلاتي كه در حال حاضر در دستگاهها وجود دارند و ترتيب اولويت آنها و چگونگي بر طرف كردن آنها بر اساس ميزان اهميتي كه دارند و حساس بودن دستگاه و تاثيري كه مستقيما رد توليد دارند تهيه نمايئد .

·   تجزيه و تحليل ريشه اي علل RCA : مشكلات و خرابي هايي كه در دستگاهها و تجهيرات و سيستم ها بوجود مي آيد بايد توسط  تيم تعميراتي  مورد تجزيه و تحليل  قرار گيرد و توصيه هايي براي حل مشكلات قابل اجتناب ارائه نمايند .

·       تجزيه و تحليل اثرات حالت خرابي FEMA

·       تجزيه و تحليل بحراين اثرات حالت خرابي دستگاه FEMECA

 

..........................ترجمه و مقدمه : محمد توكلي 16 مهرماه 1384 ماهشهر BIPC

 

 

 

 

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٤/٧/۱۸ - محمد توکلی